سافت استارتر چیست؟ و نحوه نصب و سیم بندی آن چگونه است؟
یکی از روش های کنترل جریان راه اندازی الکتروموتورها استفاده از سافت استارتر یا راه انداز نرم می باشد که قصد داریم در سایت کالنجی و آموزش برق به این مورد بپردازیم.
فهرست مطالب
سافت استارتر چیست؟
اگر با زبان انگلیسی آشنایی داشته باشیم از اسم آن معلوم هست که سافت استارتر (soft starter) به معنی چیزی هست که استارت را نرم انجام میدهد و سافت استارت (soft start) به معنی راه اندازی نرم است، بنابراین ما با وصل کردن این دستگاه به الکتروموتور می توانیم الکتروموتور را به صورت نرم راه اندازی بکنیم.
همانطور که می دانید الکتروموتور در سایز های بزرگتر را نمی توان به صورت مستقیم راه اندازی کرد چونکه با جریان راه اندازی 4 الی 10 برابر جریان نامی مواجه خواهیم شد پس می آییم از روش هایی مثل ستاره مثلث ، سافت استارتر و درایو صنعتی (اینورتر) استفاده می کنیم.
مزایای استفاده از سافت استارتر
- حذف جریان هجومی و گشتاور لحظه ای در زمان راه اندازی
- افزایش طول عمر موتور و پمپ ها
- افزایش قابلیت اطمینان و راندمان سیستم
- کاهش سایز کابلها و کلید های اتصال به شبکه به علت کاهش جریان موتور
- استارت و استپ سیستم بدون ضربه
- کاهش هزینه ها، مخصوصا هزینه های تعمیر ونگهداری
- شتاب گیری و شتاب دهی نرم
نکته اصلی اینجاست که ما فقط در مواردی که میخواهیم الکتروموتورمان به صورت نرم راه اندازی شود می توانیم از سافت استارتر استفاده کنیم و نمی توانیم سرعت الکتروموتور را با استفاده از این وسیله تغییر دهیم. تغییراتی که از طریق سافت استارتر می شود انجام داد: کم کردن ولتاژ در لحظه راه اندازی – تغییر زمان استارت و استپ – کم کردن ولتاژ راه اندازی و تنظیم مقدار حفاظت بار و یک سری تنظیمات دیگر که بسته به نوع سافت استارتر دارد که اگر بخواهیم قدرت و گشتاور موتور را تغییر دهیم و سرعت موتور را کاهش یا افزایش دهیم و المان های بیشتری نیاز داشتیم از اینورتر جهت راه اندازی الکترو موتور استفاده می کنیم.
از جمله کاربرد های سافت استارتر:
نحوه نصب سافت استارتر
سافت استارتر هم شبیه به کنتاکتور سیم بندی قدرت و فرمان دارد سه تا ورودی دارد و سه تا خروجی که به الکتروموتور وصل می شود، خود سافت استارتر برق جداگانه نیاز دارد یعنی یک فاز و نول باید به آن وصل کنیم و شبیه به درایو صنعتی(اینورتر) نیست که از سیم ورودی قدرت تغذیه شود.
در تصویر پایین میتوانید سیم بندی قدرت را مشاهده کنید.

اگر به نوشته های روی سافت استارتر توجه کنید در یک قسمت نوشته شده که مسیر قدرت اول و سوم، تریستور دارند و بعد از گذشت زمانی بای پس (یعنی ورودی و خروجی اتصال کوتاه میشود) می شوند و تا زمانیکه استارت زده نشده قطع هستند اما مسیر قدرت وسط کاملا وصل می باشد، برای همین قبل از سافت استارتر کنتاکتور قرار داده ایم تا برق به الکتروموتور وصل نباشد. همه ی سافت استارتر ها به این صورت نیستند نمونه های دیگری هم وجود دارند که در هر سه مسیر قدرت شان تریستور قرار دارد، در تصویر پایین هر دو نمونه نمایش داده شده است.

سیم بندی مدار فرمان بدین صورت است:

بعد از وصل کردن مدار فرمان نیاز است که پتانسیومتر هایی که روی دستگاه تعبیه شده است را تنظیم کنیم، اما نمونه های متفاوتی وجود دارد که هم آنالوگ هست و هم دیجیتال.
مدل آنالوگ یک سری ولوم یا پتانسیومتر دارند که می شود آن را تنظیم کرد و در مدل دیجیتال ما با یک LCD مواجه می شویم که باید از طریق دکمه هایی که روی آن موجود است پارامتر ها را تنظیم کنیم و برای دانستن آن پارامتر های باید به دفترچه آن سافت استارتر مراجعه کنیم.


سلام یه تابلو با صافت و کنتاکتور بای پس دارم
آیا باید برای خروجی صافت که در زیر صافت هست هم کنتاکتور میخام
سلام خیر زیر سافت استارت کنتاکتور نیاز نیست
عرض سلام جناب مهندس بنده یک الکترو پمپ سه فاز دارم که مدار ستاره مثلث راه اندازی میشه میخواستم بدونم سافت استارتر دقیقا کجای مدار باید قرار بگیره تا پمپ که با مدار ستاره راه اندازی و بعد از 10 ثانیه تایمر روی مثلث میره
با سلام
شما اگر بخواهید از سایت استارتر استفاده کنید دیگه مدارک ستاره مثلث رو بایستی حذف کنید
در اینجا سایت استارتر جایگزین مدارک ستاره مثلث میشه
البته برای الکترو موتورهای قدرت پائین استفاده از سایت استارتر ضروری نیست
مهندس سلام یک الکترو موتور 250 کیلو وات دارم میخوام از حالت دو ضرب خارجش کنم وسافت براش بذارم ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
سلام مهندس ممنون از اموزش خوب و اصولی و روان شما
مهندس برای یک تابلو سنگ شکن که مجموعه ای از الکتروموتورهایی از ۷/۵ تا ۷۵ کیلو که مجموعا ۴۵۰ امپر میکشه هست ایا میشه یه سافت استارتر برای کل مصرف کننده ها گذاشت یا فقط برای کوبیت که ۷۵ کیلو هست باید بزاریم
سلام و درود میتونید به صورت تک تک روی همه موتورها نصب کنید یا اینکه برای کوبیت فقط نصب بشه در کل بستگی داره که چقدر بخواین برای این مسئله هزینه کنید
اموزش خوب و روان و پیشرفته
سلام ببخشید میشه جواب سوال من رو بدین
ما ی پمپ شناور 73کیلو وات داریم که به صورت ستاره مثلث راه اندازی میشه و اینکه قدرت موتور زیاد هست اگه بخوایم قدرت رو کم کنیم باید سافت استارتر بذاریم یا درایو
سلام و درود قطعاً باید از درایو استفاده بکنید و سافت استارت صرفاً جریان لحظه راهاندازی رو کم میکنه
سلام مهندس، برای الکتروموتور سه فاز ۷کیلو وات چه نوع سافت استارتر باید استفاده کنم؟
سلام و درود بستگی به بار موتور داره اگر بارش سبک هست هم اندازه خود موتور رنج سافت استارت انتخاب میشه ولی اگر بار سنگین هست و موتور در حد جریان نامی پلاک، آمپر میکشه سافت استارت رو یک رنج بالاتر انتخاب کنید.
سلام، برای شناور چاه آب 92 کیلو وات اینورتر خوبه یا سافت استارتر
سلام سافت کفایت میکنه
سلام وقتتون بخیر
یک موتور سه اسب تکفاز رو یه دستگاه داریم موقع استارت یهو با قدرت شروع بکار میکنه یه حالت ضربه داره میشه کاری کرد یا چیزی سر راهش اضافه کرد که موتور آروم شروع به کار کنه؟
سلام میبایست از درایو تکفاز استفاده کنید
با سلام خوبید ما میخواییم دو الکترو موتور تک فاز بالابر زنجیری هم فرکانسر و هم دور رو با یک تابلو فرمان آسانسور معمولی راه اندازی کنیم ایا با نصب سافت استارتر و اینورتر این کار امکان پذیر می باشد ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
سلام این کار با درایو قابل انجام هست